Kategoriler
SAGLIK

Şeftalinin Yararları Nelerdir?

Yazın en güzel meyvelerinden biri hiç kuşkusuz şeftalidir. Bu güzel meyvenin ayrıca birçok yararı vardır. İşte şeftalinin yararları:

Şeftali, A, B ve C vitaminleri ile potasyum, magnezyum, sodyum, demir, kalsiyum ve fosfor mineralleri içeren bir meyvedir. Bu tatlı meyve’nin idrar söktürücü, sinir yatıştırıcı ve uykusuzluğa iyi gelen bir çok faydaları vardır. Ayrıca cildi nemlendirici ve canlandırıcı özelliğinin var olduğuda bilinmektedir. Diğer yaz meyvelerinden biri olan karpuz gibi böbreklerin düzenli çalışmasına yardımcı olur. Şeftali’nin bunlar gibi bilinen daha bir çok faydaları vardır.

Şeftali taze meyve olarak tüketilmenin yanında meyve suyu, reçeli olarakta tüketilebilir.

Gülgiller ailesinden olan şeftali meyvesi, ülkemizde en fazla Akdeniz ve Ege bölgelerinde yetiştirilmektedir. Özellikle Bursa ilimizin şeftalisi meşhurdur. Şeftali’nin et şeftalisi, nektarin, yarma şeftali ve tüysüz şeftali gibi farklı çeşitleri de bulunur.

100 gram Şeftali meyvesindeki besin değerleri ise şu şekildedir:

A vitamini – 880 IU
B vitamini – 02 mg
Riboflavin – 0.05 mg
Niasin – 0,9 mg
Vitamin C – 8 mg
Kalsiyum – 8 mg
Demir – 0.6 mg
Fosfor – 22 mg
Potasyum – 310 mg
Yağ – 0,1 gram
Karbonhidratlar – 12 gram
Protein – 0,5 gram
Lif – 0,6 gram
Şekerler – 9 gram
Kalori – 46

Kategoriler
SAGLIK

Demir Eksikliği Belirtileri, Tedavi Yöntemleri, Neler Yenmeli

Ciltte görülen solukluk, halsizlik, çabuk yorulma, iştahsızlık, nefes darlığı, baş ağrısı, baş dönmesi, kolay üşüme, çarpıntı, hafıza ve dikkat azalması, tırnaklarda kolay kırılma, dil papillalarında düzleşme, ve dudak çatlamaları görülür. Demir yetersizliği saç dökülmesine de neden olabilir.
Besinlerden alınan demirin emilmesini pek çok faktör etkiler. İlk faktör demirin alındığı şekildir. Hayvansal gıdalardan alınan demirin vücut tarafından emilmesi daha kolaydır. Bitkilerdeki demir ise kolayca emilemez. İşte gruplara göre demir açısından zengin olan besin maddeleri:

Hayvansal Demir Kaynakları
-İstiridye
-Karaciğer
-Tavuk ciğeri
-Hindi
-Dana eti
-Karides
-Sardalya
-Dana ciğeri

Bitkisel Demir Kaynakları
-Çeşitli kahvaltılık gevrekler
-Fasulye ve mercimekler
-Kabak çekirdeği
-Makarna
-Konserve baklagiller
-Kabuğuyla pişirilmiş patates
-Konserve kuşkonmaz

Not: hamile bayanların yüksek miktarda A vitamini almaması gerektiği için fazla ciğerden uzak durması önerilmektedir.

Bitkisel kaynaklardan alınan demirin emilimi hayvansal demir içeren kaynaklarla birlikte alındığında daha kolaydır. Ayrıca demirim vücut tarafından alınmasını kolaylaştıran bir dizi yiyecek de bulunur. Ancak bazı besinler de bu süreci engeller. O nedenle aynı öğünde iki zıt besini tüketmemek gereklidir.

Demir Emilimini Arttıran Besinler:

-Et/ Balık/ Süt ve Süt ürünleri
-Portakal, Çilek, Greyfurt
-Brokoli, brüksel lahanası, domates, patates, biber
-Beyaz şarap

Demir Emilimini Engelleyen Besinler:

-Kırmızı şarap, Kahve ve çay
-Ispanak, tatlı patates
-Soya ürünleri

Kategoriler
Genel Kültür SAGLIK

Kansızlık(Anemi) Nedir,Kansızlık Belirtileri Nelerdir,Neden Anemi Olunur,Tedavisi

Kanda kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar) bulunur. Bu kan hücrelerinin yapısında oksijenin taşınmasını ve bu hücrelerin kırmızı olmasını sağlayan hemoglobin bulunur. Nefes alırken akciğerdeki oksijen, bu hemoglobinin yapısına bağlanarak taşınır. Bu hemoglobinin kanda bulunması gereken miktarın altında olması sonucu kansızlık (anemi) ortaya çıkar.

Bu olması gereken minimum değerler erkekte 13 g/dl, kadında ise 12 g/dl dir. Bunlar dünya sağlık örgütünün belirlediği değerlerdir. 6 yaşa kadarki çocuklarda 11 g/dl, 6-15 yaş arasında ise 12 g/dl’nin altında olması kansızlığın göstergesidir.

Dünyada kadınlarda görülme sıklığı yüzde 30-40, erkeklerde yaklaşık yüzde 20′ dir. Bu kansızlıklar arasında en çok görülen demir eksikliği anemisidir. Anemi hastalarının yaklaşık yüzde 90′ında görülür.

 

DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ

En sık görülen beslenme yetersizliği vücuda yetersiz demir alımıdır. Demir kandaki hemoglobine bağlanır ve oksijenin taşınmasına yardımcıdır. Genelde bebeklik döneminde ortaya çıkan bir durumdur. Dünyada en çok karşılaşılan kansızlık çeşididir. Çocukluk ve ergenlik döneminde de sık karşılaşılan bir rahatsızlıktır.

 

NEDEN DEMİR EKSİKLİĞİ ANEMİSİ OLURUZ?

Demir alımında eksiklik: Hamilelikte ve emzirme döneminde demir daha fazla gerekir. Yeni doğan çocukların ek demir alımına ihtiyacı vardır. Bu dönemde büyüme fazla olduğundan anne sütü ya da inek sütü bebeğin ihtiyacını karşılayamamaktadır. Anne sütünün yanında demir ihtiyacını karşılayacak besinler ya da demir ilaçları verilebilir. Ergenlik döneminde de bu ihtiyaç artmaktadır. Ekonomik düzeyi yeterli olmayan ailelerde, beslenme yetersizliği sonucu bu durum ortaya çıkabilir. Uygulanan yanlış rejim, et yememek, hazır gıdalarla beslenmek demir eksikliği anemisi nedenlerindendir.

Demir emiliminde yetersizlik: Bazı hastalıklar sonucu demirin bağırsaklardan vücuda emilmesi yetersiz olabilir. Kronikleşmiş bağırsak hastalıkları, mide ameliyatları, sindirim bozuklukları sonucu demir alımı yavaşlar.

Kanamalar: Bağırsak hastalıkları ya da geçirilen hastalıklar sonucu kanama olabilir. Ayrıca adet döneminde fazla miktarda kan kaybedilir. Diyetle demir alımı yetersiz kalır. Ek demir beslenmesine ihtiyaç vardır. Yoksa bu kan kaybı sonucu kansızlık ortaya çıkar. Sindirim sistemi sorunlarında, ülseri veya kronik gastriti olanlarda kanama sonucu demir eksikliği anemisi oluşabilir.

Bunlar dışında nadir de olsa kansızlığa neden olabilecek durumlar vardır. Alyuvarların idrarla atılması, sürekli aspirin kullanmak, parazitler, kurşun zehirlenmeleri gibi.

 

KANSIZLIK (ANEMİ) BULGULARI NELERDİR?

Demir eksikliğinde vakaların çoğunda bir belirti görülmez. Yapılan kan tahlilleri sonucu teşhis konabilir. Eğer hastalık ilerlemiş ve şiddetli ise halsizlik, solukluk, yorgunluk, iştahsızlık, kabızlık gibi durumlar oluşur. Fiziksel bir aktivite sırasında çarpıntı, nefes almada güçlük, çabuk yorulma hastalığın şiddetine göre ortaya çıkar. Hastalar pika toprak ya da kil gibi yiyecek olmayan maddeleri yemek ister.

Bunlar dışında şu belirtiler olabilir:

  • baş dönmesi, kulak çınlaması,
  • ağız kenarında çatlaklar,
  • tırnakların kaşık şeklini alması, çatlaklar oluşması,
  • dilde kızarma, çatlak ve kabarcık oluşumu,
  • yutarken zorlanma, ağrılı yutma,

Demir eksikliği olan çocukların yürümesi, oturması, konuşması gecikir. Bu çocuklarda davranış bozukluğu ortaya çıkar ve öğrenme güçleşir. Bağışıklık sistemi zayıflar ve hastalığa yakalanma ihtimali artar.

 

KANSIZLIK (ANEMİ) TANISI

Yapılan fizik muayene, hastanın doktora anlattıkları ve kan tahlilleri sonucu tanı konur. Alyuvarlar mikroskobik olarak incelenir. Kan hemoglobini, serum ferritin düzeyi, demir bağlama kapasitesine bakılır. Zor değildir fakat bazı hastalıklarla (örneğin akdeniz anemisi) karıştırılabilir. Bu yüzden dikkat edilmelidir.

 

KANSIZLIK (ANEMİ) TEDAVİSİ

Demir eksikliği tedavisinde uygulanan yöntem ağızdan demir ilacı verilmesidir. 2 ay sonra hasta normale döner ancak demir depolarının doldurulması için uzun bir süre daha demir tedavisi uygulanır. Bu tedavi bir yıla kadar çıkabilir. Bebeklerde şurup ya da damla yoluyla ilaç verilir. Dışkı koyulaşır. Dişler de siyahlaşma olabilir ama geçicidir. İlaç alımı aç karnına ya da öğün arasında olmalıdır. Çünkü böylece demir daha iyi emilir. Ayrıca C vitaminiyle beraber ilacın verilmesi emilimini arttırır. Süt ve süt ürünleriyle beraber alınması sakıncalıdır. Demirin emilimini azaltır.

Barsaklarında emilim bozukluğu olanlar ya da hap kullanmak istemeyenler için kalçadan iğneyle demir enjekte edilir. Yan etkileri fazladır ve doktor tavsiyesine göre uygulanmalıdır. Bu yan etkiler: Bulantı, kusma, ishal gibi sorunlardır. Kalçadan yapıldığında alerji, ağrı, yanma gibi durumlar ortaya çıkabilir.

 

DEMİR HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?

Demir ette ve bitkilerde bulunur. Karaciğer, kırmızı et, dalak, yumurtanın sarısı, yeşil sebze, fındık, fıstık, kuru üzüm, pekmez, kuru baklagiller demir bakımından zengindir. Ayrıca ette bulunan demir daha kolay emilir. Bu yüzden etle beslenmek demir ihtiyacı bakımından önemlidir. Un ve ekmek demirden zenginleştirilebilir.

 

BEBEKLERİ DEMİR EKSİKLİĞİNDEN KORUMAK İÇİN NELER YAPILMALIDIR?

  • Bebeklerinizi demirden zengin gıdalarla besleyin,
  • İlk 6 ay anne sütüyle besleyin. Erken doğum yaptıysanız 2. aydan sonra ek demir takviyesi yapabilirsiniz. Normal doğum yapanlar ise 4. aydan itibaren demir takviyesi yapabilirler,
  • Günde yarım litreden fazla süt, demirin emilimini azaltır. Beslenmeyi buna göre belirleyin,
  • C vitamini demir emilimini arttırdığından bebeğinize meyve suyu içirin.

Alıntıdır.