Kategoriler
GÜNCEL

Geçmişten Günümüze Mısır’ın Kısaca Bütün Tarihi Geçmişi

Dünya kurulduğundan beri insanlığın yaşadığı birkaç coğrafyadan birisidir Mısır. Tarihi boyunca büyük medeniyetlere, peygamberlere, firavunlara, halifelere, padişahlara ev sahipliği yapmıştır. Mısır’ın tarihine şöyle dönüp baktığımızda anlata anlata bitirebilmek mümkün değildir. Biz bu yazımızda, işte böyle devasa bir tarihe sahip olan Mısır’ın geçmişten günümüze geçirmiş olduğu değişimi ve sahne olduğu olayları satır başlarıyla anlatmak istedik. İşte Mısır ekonomik-sosyal yapısı, bugünkü durumu ve Mısır’ın eşsiz tarihi:

Mısır, Arapçada Mısr-Masr adıyla bilinen Mısır Arap Cumhuriyeti’dir. (Arapça tam okunuşu: ‎ Cumhuriyet Masr’al Arabiye) Kuzey Afrika’nın Nijerya’dan sonra 2. kalabalık ülkesidir. Nüfusun büyük bir bölümü Nil Nehri boyunca yerleşmiştir.

Coğrafya

1.020.000 km²’lik bir yüzölçümüne sahiptir. Batıda Libya, güneyde Sudan ve kuzeydoğuda Filistin ve İsrail’le kara sınırı bulunmaktadır. Mısır’ın kuzeyde Akdeniz’e, doğuda Kızıldeniz’e kıyısı bulunmaktadır. Mısır’a hayat veren Nil nehri, dünyanın en uzun nehridir. (6.695 km)

Ekonomi

Coğrafî olarak, Aşağı ve Yukarı şeklinde tanımlanan Mısır’da ekonomi; turizm, Nil ve alüvyonlu mümbit topraklarda yetişen dünyanın en kaliteli uzun elyaflı pamuğu Gize ile tekstil ürünleri ihracatına dayanmaktadır. Müslüman Kardeşler Örgütü ‘nün çeşitli dönemlerde Piramitlerde, Şarm El Şeyh’te gerçekleştirdikleri bombalı saldırılar turizm gelirlerini dönemsel olarak etkilese de, Uzak Doğulu turistler için Mısır her zaman çekim merkezidir. Kahire dünyanın en büyük zincirlerinin 5 yıldızlı otelleriyle yoğun konaklama imkânına sahiptir. Nil boyunca dünyanın en önemli üç medeniyetinden biri olarak tanımlanan Eski Mısır’ın tapınaklarını görerek Asvan’a kadar gerçekleştirilen gemi turları ilgi çekicidir. Asvan Müzesi’nde Yukarı Mısır medeniyetinin örnekleri ve günlük yaşamın sergilenmesi, Sudan ile etkileşimin yerli figürlerle desteklenen sergilenişi enteresan gelebilir. Dünyanın en büyük barajlarından biri olarak Cemal Abdünnasır tarafından inşa ettirilen Asvan barajının yapımı esnasında yerinden taşınan Büyük Tapınak, firavunların inşa ettirdikleri ile Nil boyunca göreceğiniz Roma etkisini taşıyan tapınaklar o günün mimari bilgisini değerlendirmek adına Gize piramitleri kadar değerlidir. Nil’in iki kıyısında kurulmuş şehirlerde yerel geleneksel ürünleri temin edebilecek pazarlarda özellikle dünyaca ünlü papirüs ürünlerinde hem kalite hem de fiyat pazarlığı konusunda son derece dikkatli olunmalıdır. Kendilerini papirüs enstitüsü olarak isimlendiren Gize bölgesindeki dükkânlarda yüksek fiyatlardan büyük indirim yapılarak satılan papirüslerin Hanü’l-Halil gibi çarşılarda son fiyatın dörtte bir fiyatına alınması mümkündür.

Kendisine yetecek kadar olan petrolünü halkına ucuz olarak sunan Mısır’da ücretler oldukça düşüktür. Ancak hayatın sürdürülmesi için gereken zorunlu ihtiyaçlar da son derece ucuzdur. Son yıllarda gerçekleştirilen özelleştirme işsizliği arttırdığı için sosyal patlama yaşanmaması amacıyla yavaş ilerlemektedir. Genelde istihdam devlet tarafından sağlanmaktadır. Çalışma saatleri; iklimsel özellikler nedeniyle genel olarak sabah 8 ile 15 arasındadır. Özel sektörde çalışma saatleri uzundur. Yeni yetişen üniversite mezunu nesil için iş olanakları kısıtlıdır. Yabancı yatırımı özendiren indirim ve vergi ayrıcalıkları ile önemli bir girdi sağlanmışsa da nitelikli çalışan temininde yaşanan güçlükler yatırımcı yönünden olumsuz etki yaratmaktadır. Son zamanlarda Türkiye’nin önemli tekstil gruplarının da Mısır’daki nitelikli serbest bölgelerde yatırım konusunda çalışmalar yaptığı gözlenmektedir.

Turizm ve Kültür

Mısır antik medeniyetiyle ünlü bir ülkedir ve dünyanın en çok ilgi çeken tarihsel anıtları yine buradadır. Gize Piramitleri, Karnak Tapınağı ve Krallar Vadisi en önemli tarihsel anıtlardır.

Sabahın ilk saatlerine kadar açık olan dükkanlardaki alışveriş, ailelerin doldurduğu kordonboyu kahvehaneleri Kahire, İskenderiye gibi büyük şehirlerde hayatın 24 saat sürdüğünün işaretidir. Çarşı olarak; Kahire’deki Khan El Halil görülmesi gereken bizdeki Kapalı Çarşı tarzında önemli bir mekândır. Tarihi turizm gelirine dönüştürmekte başarılı olan Mısır’da görülmesi tavsiye edilecek bir mekân da Kahire’deki Firavunlar Köyü’dür. Nil’in kenarında ayrılmış özel bölümde Firavunlar çağındaki yaşam canlı oyuncular tarafından tasvir edilmektedir. Mısır’ın liman kentleri; Port Said ve İskenderiye’dir. Ticaret kapasitesi (pamuk, gıda, tarım ürünleri) , endüstriyel işlevi (petrol rafinerisi, tekstil ürünleri, kâğıt, plastik) ve limanıyla (taşımacılık) birinci önemdeki İskenderiye, Mısır’ın ikinci büyük kenti, düzen ve yaşam tarzı olarak İzmir’i andırır. Uzun bir kordonboyuna sahip olan kentte yerleşim kıyı boyunca yayıldıktan sonra kıyıdan içeriye doğru gelişmiştir. Dünyanın yedi harikasından biri olarak nitelendirilen İskenderiye Feneri bugün sadece kartpostallarda yer almaktadır. Çok lezzetli Akdeniz balıklarını yeme şansını bulabileceğiniz çağdaş balık restoranları (Balık Pazarı) özellikle öğle yemeği zamanı saat 15’ten gecenin ilerleyen saatlerine kadar doludur. Mısır’a özgü kebaplar ve aşure ile muhallebi karışımı tatlısı “Umm’ali” tadabileceğiniz oryantal restoranlarda (Abu Shakra) kaliteli servis sunulmaktadır. Şehrin valiliğince kordonboyundaki binaların dış yüzey yenilemesi yapılarak görüntü kirliliğine son verilmiştir. Özellikle tarihi dokuyu koruyan tedbirlerin alınmasıyla Mısır’ın tarih ve turizm ilişkisinin gücüne verdiği önem örnek alınmasıdır. Büyük zelzelede yıkılmış tarihteki ilk kütüphane olan İskenderiye Kütüphanesi, Bayan Mübarek’in koruması altında UNESCO desteğiyle eski yerinde yeniden inşa edilerek açılmıştır. Çağdaş mimarisi ve açılan önemli sergiler yönünden gezilmesi önerilir. Gezilecek diğer yerler arasında Kral Faruk’un Yazlık Sarayı, Sanat Müzesi, kale, Pompey sütunu, Roma-Mısır dini sembollerini taşıyan Kom el Sukkfa adıyla bilinen katlı mezarlar ve Kom el Dikka Roma Hamamları yeralır.

Herbiri ayrı mimari özellikler taşıyan camilerin yanında inşa edilmiş kilise ve sinagoglar ilginç bir dinsel doku görüntüsü vermektedir. Müslümanlar için hafta tatili Cuma günü olup Hıristiyan ve Yahudi Mısır vatandaşları Cumartesi ve Pazar günleri tatil yapmaktadırlar. Bankalar Cuma/Cumartesi kapalıdır.

Nüfus ve Sosyal Yaşam

Uzun yıllar Osmanlı hâkimiyetinde kalan Mısır’da Osmanlı Paşalarının sülalelerinden gelmekle öğünen birçok yerli aile sosyal hayatta önemli yerlerdedir. Osmanlı sonrasında yerleşen İngilizlerin getirdikleri “kulüp” anlayışı Mısırlılar için ayrıcalığın simgesidir. Nesilden nesile verasetle de geçen üyelikler kişinin sosyal statüsünü belirlemekte önemli role sahiptir. 1900 yılında yaklaşık 12,5 milyon olan nüfusu günümüzde 75-80 milyon arasındadır.

Tarih

Mısır tarihi ve medeniyeti 7.000 yılık bir geçmişe sahiptir. Mısır tarihi aşağıdaki dönemlere ayrılır:

  • Mısır İmparatorluğu
  • Hanedanlar öncesi dönem – M.Ö.3150’den önce
  • Firavun dönemi
  • Erken hanedanlar dönemi M.Ö.3032 – M.Ö. 2707
  • Eski Krallık M.Ö.2707 – M.Ö.2216
  • Birinci ara dönem M.Ö.2216 – M.Ö.2025
  • Orta Krallık M.Ö.2010 – M.Ö.1793
  • İkinci ara dönem M.Ö.1648 – M.Ö.1550
  • Yeni Krallık M.Ö.1531 – M.Ö.1075
  • Üçüncü ara dönem M.Ö.1075 – M.Ö.652
  • Geç dönem M.Ö.652 – M.Ö.332
  • Yunan Roma Dönemi M.Ö.332 – 395
  • Bizans zamanı 395 – 638
  • İlk İslam zamanı 640 – 968
  • Fatımiler Devleti 969 – 1171
  • Eyyubiler Devleti 1171 – 1250′
  • Memlûk Devleti 1250 – 1517
  • Osmanlı Devleti 1517 – 1801
  • Mısır Napolyon çıkarması 1798 – 1802
  • Mehmet Ali Paşa hanedanı 1805 – 1882
  • İngiliz egemenliği 1892 – 15 Mart 1922
  • Mısır Krallığı 19 Nisan 1922 – Temmuz 1952
  • Mısır Cumhuriyeti 26 Temmuz 1952
Kategoriler
Genel Kültür

Mısır Piramitlerinin Sırları Nelerdir?

Mısır Piramitleri ‘nin gizemi hala çözülmüş değil. Piramitlerin bazı odalarının içinde ne olduğu hala bilinmemektedir. Araştırmacıların çoğu ya içinde kayboldu ya da aynı yerde birkaç kez tur attıktan sonra geri döndüler fakat, içlerini göremediler. Piramit kimin adına yapıldıysa, onun bulunduğu odaya yılda iki kez güneş girdiği belirtilir(doğduğu ve tahta çıktığı günler olarak). Mumyalarda rodyoaktif madde bulunduğundan; mumyaları ilk bulan 12 kişi kanserden ölmüştü. İlginçtir ki, Piramitlerin içerisinde ultra-sound, radar, sonar gibi cihazlar çalışmıyor. Piramitlerin içine kirletilmiş suyu, birkaç gün bırakırsanız; suyu arıtılmış olarak bulabilirsiniz. Hatta Piramidin içerisinde süt birkaç gün süreyle taze kalır ve sonunda bozulmadan yoğurt haline gelir. Öyle ilgiçtir ki, çöp bidonunun içindeki yemek artıkları bile, hiç koku yapmadan piramit içinde mumyalaşıyor. Bu da Mısır İmparatorluğunun matematik, fizik ve astronomi alanındaki gelişme seviyesini gösteriyor.

MATEMATİKSEL OLARAK PİRAMİTLER

Bir piramidin inşaatı binlerce işçiyle yirmi seneden uzun sürüyor. Piramitler, Devasa Taş bloklarıyla kat be kat yükseldikçe, rampa yükseltilir, genişletilir ve uzatılır. Bazı piramitlerin dış yüzeyleri çıkıntısız, düz yapılardan oluşur. Bu belki de, kralın Güneş tanrısı Ra ile buluşmak için güneş ışınlarını bir noktada yoğunlaştırması içindir. Vadi ile cenaze tapınakları kapalı bir ara yolla birbirine bağlanır. İlk yapılan piramit, kralın mimarı İmhotep tarafından kral Zoser için yapılan Zoser piramididir. Bu piramit, 547.278 m’lik çok geniş bir duvarla çevrili, duvarın içindeki alanda dış yüzeyleri ince işlemelerle süslü yapılar oluşturuyor. İçleri ise, moloz ile dolu. Başka bir ilginçlik ise, Keops piramidinin yüksekliginin 1 milyarla çarpımı yaklaşık olarak güneşle dünyamız arasındaki mesafeyi veriyor. (149.504.000 km). Piramidin üstünden geçen meridyen, karaları ve denizleri tam 2 eşit parçaya bölüyor. Taban çevresinin, yüksekliğinin 2 katına bölünmesi pi=3.14 sayısını veriyor. Hatta piramidin içinde dünyanın ağırlıgı yazıyor. Bu da bizleri düşündürüyor. Ki, o dönemde bilim alanındaki gelişme, günümüz modern teknoloji aracılığıyla hala çözelebilmiş değil. M.Ö 3000 yıllarında eski krallık döneminde yapıldığı zannedilen dünyadaki en büyük üç piramit olan Gize piramitleri; Keops, Kefren, Mikerinos isimlerini aldıkları Firavun tarafından yaptırılır. Gize piramitlerini Mısır’daki piramitlerden ayıran en belirgin özellik, içlerinde yazı bulunmaması ve nasıl yapıldıklarının hala çözüme ulaşmamasıdır. Piramitler yalnızca Mısır ‘a özgü de değildir. Piramitlerin gökyüzünü incelemek amaçlı yapıldığı da zannedilmektedir.