Sarıkamış İle İlgili Bilinmeyenler

sarikamis-notlariTarihimizin en hüzün olaylarından biri olan Sarıkamış olayı hakında yüzlerce belgesel yapılsa, kitap yazılsa azdır. Geride kalanlar olarak bu acı deneyimimizi gelecek nesillere aktarmak elbette görevimiz olmalıdır. Bir Sarıkamış mağduru olduğunu belirten yazar Arif Akpınar, Allahüekber Dağları’nda buz tutan uzak ve unutulmuş insan hikâyeleri ile bir kez daha okurlarının karşısında.

Yazar, “Binlerce Türk askeri Allahüekber Dağları’nda, soğuk hava, açlık ve tifo salgını gibi nedenlerle şehit düşmüş, tarihin bu acılı sayfası hafızalara, türkü ve ağıtlarla mühür vurmuştur. Türk askerinin, Allahüekber Dağları’nı aşarken yaşadığı acı dolu hadiseler ve cephe gerisindeki masum insanların yaşadığı hüzünlü ve ibret yüklü olaylar bu hikayelerde” diyor..

Tifo Nedir, Tifodan Nasıl Korunulur? Tifonun Belirtileri ve Tedavisi

Bakterilerin bulaşmış olduğu içme suları ve yiyeceklerin alınması sonucu bağırsaklarda meydana gelen bozukluk ile karakterize bir bulaşıcı hastalıktır. Tifo “Ebert Basili” adı verilen bakteriler tarafından meydana gelir. Gram (-) olup hareketli, sporsuz ve kapsülsüz bir bakteridir. Kuru ortamda bulunamazlar, kuru ortama dayanamazlar. Nemli ortamda ve kontamine olmuş besinlerde ve sularda yaşarlar. Klov ve benzeri dezenfaktanlara karşı oldukça dirençsizdir.

Sindirim kanlıyla vücuda giren bakteriler mideye kadar ulaşır. Mide asitleri yeterli ise basilin bir kısmını veya tamamını yok eder. Asit azlığı varsa ve basil, fazla sıvı ile alınmış ise mideden kurtularak ince bağırsağın Peyer plaklarına yerleşir. Bağırsak kanalında safranın yardımı ile kolaylıkla çoğalır ve kan dolaşıma geçerek hastalık tablosunu oluşturur. Vücutta ortalama 1-3 hafta bulunmaktadır ancak bu bakterinin miktarına ve hastanın vücut direncine bağlı olarak değişir. Hastalık bazen titreme ve ateşin yükselmesine bağlı olarak başlar ve genel belirtiler ise ancak bir hafta sonra görülebilir. Tifo da kesin bir tanı ancak laboratuar tetkitlerinin sonucuna bağlı bulunabilir.

Tifodan Korunma

Korunmada tifo aşısı, aşının yan etkilerinin fazla olması ve uzun süre bağışıklık sağlanması nedeniyle sadece özel durum ve salgılarında uygulanır.

Tifo portörleri (taşıyıcı) hastalar ve nekehat dönemindekilerin birer hafta ara ile yapılan üç dışkı muayenesinde menfi sonuç alınıncaya kadar tedavilere devam edilir. Hastalar iyileştikten sonra 3 ay boyunca portör (taşıyıcı) olarak kalabilirler. Bu yüzden 3 ay gözetim altında bulunmaları gerekir.

Hastanın kullandığı tüm eşyaları ve dışkı ve idrarı izole edilerek dezenfekte edilmelidir. İçme ve kullanma sularının kontrolü ve klorlanası veya dezenfekte edilmesi, lağım ve kanalizasyon tesislerinin hijyen şartlarına uygun duruma getirilmesi en önemli korunma yollarındandır.

Besin maddelerinin üretilmesi, dağıtılması ve saklanması hijyenik kurallara uygun olmalıdır. Besin maddelerini üreten ve satan kuruluşlar her altı 6 ay aralığında kontrolden geçmeleri şarttır.

Sebze ve meyveler iyice yıkanmalı ve ya dezenfektan maddelerle temizlendikten sonra tüketilmelidir. Açıkta satılan gıdalar tüketilmemelidir. Kırsal kesimde su kuyuları septik çukurlardan en az 3-5 metre uzağa açılmalıdır. Sular dezenfekte edilmelidir.

Karasinek fare gibi hayvanlarla savaşılmalıdır. Temas edilmemelidirler. Halkın bu konular hakkında eğitimi çok önemlidir. Kitlesel iletişim araçlarıyla halk eğitilmelidir.