NATO Nedir? Tarihçesi Nato Üyesi Ülkeler

Birzamanların soğuk savaşının vazgeçilmez askeri birliği olan NATO, aslında Komunizm ve SSCB ne karşı kurulmuş bir birlikti. Bugün komunizm tehtidi ve SSCB nin ortada olmadığından dolayı artık varlık nedeni sorgulanan NATO hala genişlemeye devam ediyor. NATO (İngilizce resmi: North Atlantic Treaty Organization, Fransızca resmi: Organisation du Traité de l’Atlantique Nord (“OTAN”) ve Türkçe: Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’nün kısaltması), resmen açıklanmasa da II. Dünya Savaşı sonrası oluşan politik ayrımda, İngiliz Lord Ismay’ın deyişi ile “Rusları dışarıda, Almanya’yı alaşağı edilmiş halde ve ABD’yi içeride” tutmak için kurulmuştur. Yani amaç salt SSCB’ye karşı güvenlik değil, aynı zamanda Avrupa’nın güvenliği için ABD’nin katkı koymasını sağlamak, Almanya’nın yeniden silahlandırılmasını bölgeye tehdit oluşturmadan gerçekleştirmektir. Çünkü bilindiği gibi o dönemde ABD kongresi ve kamuoyu ülkenin Avrupa ülkeleri arasındaki ilişkilere karışmasını istemiyordu.

9 Nisan 1949′da Washington Antlaşması ile kurulan NATO bir kollektif savunma örgütü olarak bilinmektedir. Kurucu 720px-nato_expansion1antlaşmanın özellikle üçüncü, dördüncü ve beşinci maddeleri önemlidir. Bu maddelerle üye ülkeler, ortak savunma için yeteneklerini geliştirmeye, herhangi bir üyenin toprak bütünlüğü, siyasî bağımsızlık ve güvenliği tehlikede olduğunda bir araya gelmeyi ve herhangi birine saldırıldığında bu saldırıya hepsine karşı yapılmış bir saldırı olarak kabul etmeyi taahhüt etmişlerdir.
Avrupa, artık iki büyük gücün desteği olmadan kendi ekonomik sorunlarını çözemeyecek ve savaşı izleyen birkaç yıl içinde, bu iki gücün kontrolüne girecek bir duruma düşmüştür. Savaş sonrası Avrupa’sının içine düştüğü durum, faşizm tehlikesi nedeniyle nihai hesaplaşma sürecini ertelemiş olan iki ideolojinin ve onların en güçlü temsilcilerinin (ABD ve SSCB), yeni bir güç mücadelesine girmesi, uluslararası sistemde iki kutuplu bir yapının doğmasına ve “soğuk savaş”ın başlamasına neden olmuştur. Aslında bu durum bir sürpriz değildi. Savaşın getirdiği zorunlu işbirliğinin bile değiştiremediği bir biçimde öncelikle SSCB, tarihsel olarak batı dünyasından bir tehdit beklemekteydi.
Batılı güçlerin gerek Bolşevik devrimi sonrasında yaşanan iç savaşta “Devrimi Evinde Boğma” çabaları, gerekse İkinci Dünya Savaşı öncesinde işbirliği çağrılarına kulak tıkayarak SSCB’yi adeta Nazi Almanya’sının kucağına itmeleri göz önüne alındığında, SSCB’nin bu güvensizliğinin pekte yersiz olmadığı açık bir biçimde ortaya çıkmaktaydı. Bu güvensizlik nedeniyle SSCB’nin kendi batısında işgalden kurtardığı ülkelerde sosyalist rejimler kurdurmaya başlaması, ABD’de SSCB’ye duyulan güvensizliğin artmasına neden oldu. Aslında Yalta Konferansında yayımlanan “Kurtarılmış Avrupa Demeci” ile işgal edilen Avrupa ülkelerinde “demokratik rejimlerin” kurulacağı ilan edilmişti.
Bu husus demokratik rejim kavramını kendine göre yorumlayan SSCB ile batı güçlerinin karşı karşıya kalacakları anlaşmazlıklar açısından büyük bir öneme sahipti. Her iki taraf da 4-11 Şubat 1945 Yalta Konferansı sonuç bildirgesinin sonuçlarını kendi kontrol alanlarındaki tasarruflarına dayandırmaya çalışacaklardı. SSCB’nin “tek ülke sosyalizm” politikasını terk ederek “sosyalist merkezin savunulabilmesi” için çevresine yayılmaya başlaması, eş zamanlı olarak SSCB gibi izolasyonist bir dış politika anlayışına sahip olmasına rağmen bu politikasını terk etmeye başlayan ABD’nin küresel yayılmasıyla doğal bir karşıtlık yarattı.

natoBu karşıtlığın sonucu, iki büyük devletin kendi ekonomik, siyasal, askeri ve ideolojik alt sistemlerini yaratarak “soğuk savaş”ı başlatmaları oldu. İşte NATO bu mücadele ortamının doğal bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. İki taraf arasındaki anlaşmazlıkların artık geri dönülmesi çok zor bir aşamaya geldiğinin görülmesi sonucunda mücadele 1947’de daha da sertleşmiştir.

NATO’nun kuruluşuna karşı, SSCB ve Doğu Bloğu ülkeleri, kendi savunma anlaşmalarını yapmışlar ve Soğuk Savaşın yol açtığı kutuplaşma iyice belirginleşmiştir. Varşova Paktı olarak bilinen bu anlaşma, 1955′ten 1991′e kadar varlığını sürdürmüştür.
Türkiye ve Yunanistan 1952 yılında eş zamanlı olarak NATO’ya kabul edilmiştir. Batı Almanya da 1955 yılında Türkiye’nin onayı alınarak NATO’ya üye olarak kabul edilmiştir. Sadece demokrasi ile yönetilen Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin bulunduğu bu ittifaka, İspanya, Franko diktatörlüğü yıkıldıktan sonra, 1982 yılında katılmıştır.
NATO’nun etkinlği dış güvenlik ile sınırlı kalmamıştır. 1950′li yıllarda İtalya’dan başlayarak NATO ülkelerinde gizli Özel Harekat daireleri kurulmuştur. Gladio adı ile anılan bu birimler ülkelerdeki devrimci sol hareketler başta olmak üzere her tür muhalefete karşı bir önlem olarak oluşturulmuştur. Bu birimler aynı zamanda Derin Devlet kavramının da ortaya çıkmasında büyük rol oynamıştır. Pek çok ülkede daha sonra bu birimler ortaya çıkarılarak sorumluları yargılandıysa da, Türkiye dahil çoğu ülke bu süreci henüz yaşamamıştır. NATO, Soğuk Savaş sonrası Gladio kurumlarının dağıtıldığını iddia etse de, bu birimlerin şu anki durumu hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır.
Günümüzde NATO ve savunduğu değerler tartışılmakta, kuruluş amacı olan SSCB ve Doğu Bloğu’nun dağılması nedeni ile kendisine yeni amaçlar aramaktadır. Artan uluslararası terör olaylarına karşı etkin rol oynaması, şu durumda olasılığı en fazla olan yeni misyondur. Doğal afetlere müdahalede harekete geçirilmesi de 2005 yılında art arda gelen doğal afetler sonucunda gündeme gelmiştir. Bununla birlikte Bosna katliamına müdahale etmekte geç davranmış, Kosova’da ise daha başarılı olmuştur.
Özellikle Gladio birimlerinin teker teker ortaya çıkması ve ABD’nin Irak ve Afganistan işgallerinde oynadığı rol, NATO’ya ciddi eleştiriler yöneltilmesine sebep olmuştur. Ayrıca, BM kararlarının NATO’ya herhangi bir etkisinin olmadığı görüldükten sonra, pek çok grup NATO’ya karşı muhalefeti arttırmışlardır. 21. yüzyıla girilirken, NATO’nun geleceği konusunda tartışmalar hala devam etmektedir.


Teşkilat Yapısı:240px-nato-2002-summit1
Teşkilatın askeri yapısı, üye ülkelerin Genelkurmay Başkanlarından veya onlar adına daimi görev yapan temsilci askeri personelden oluşur. Konseye karşı sorumlu olan Askeri Komite, ittifakın en üst düzeydeki askeri merciidir. Konseye ve Savunma ve Planlama Komitesine askeri konularda bilgi sağlayan ve önerilerde bulunan Askeri Komite, iki büyük Nato Komutanlığına direktif verebilmektedir.

• İttifak, savunma amaçlıdır.
• Caydırma için yeterli bir gücü muhafaza etmek esastır.
• Üyelerin toprak bütünlüğü ve bağımsızlığı garanti edilerek dünya barışına katkı devam ettirilir.
• Üye ülkelerden birine yapılan tecavüz, tamamına yapılmış kabul edilir. (5 nci madde)
• İttifak, Avrupa’da ABD’nin konvansiyonel ve nükleer askeri varlığını zaruri sayar.
• NATO Savunmasının kollektif tabiatı, işbirliğine ve entegrasyonuna istinad eder.
• Nükleer silahlarda sıfır çözüme ulaşıncaya kadar, konvansiyonel ve nükleer silahların uygun bir kombinasyonunu kullanmaya devamı zorunlu görür. Nükleer silahların amacı siyasi olup, ittifakın güvenliğinin en önemli garantisidir. Bu kuvvetler savaşı ve dengeyi korumak için asgari düzeyde tutulur.


Bu haberi beğendiysen : FaceBook ta paylaş



73 Responses to NATO Nedir? Tarihçesi Nato Üyesi Ülkeler

  1. kübra k dedi ki:

    çok yararlı oldu tşk ederim.

  2. sümeyye bolat dedi ki:

    hiç te yaramadı ^^^^^333

  3. Gözde DRN dedi ki:

    Daha derin bilgi verilebilirdi. Yinede bilgilendirdiğiniz için teşekkürler.

  4. slm dedi ki:

    valla site çoq güzel ödevime yardımcı olduğunuz için çok tşkkr başarılarınızın devamını dilerim

  5. Arda TURAN dedi ki:

    Saolun site wikipediadan iyi olmasın iyi…

  6. damla dedi ki:

    tşk çok yardım ettiniz

  7. murat ediş dedi ki:

    okadar yardımcı olamasanızda siteniz güzel olmus

  8. bekir kurşun dedi ki:

    gerçekten çok yararlı bir site hazırlatanların ellerine saglık çok teşekkür ederim müteşekkür oldum

  9. Yasin dedi ki:

    Bilgiler için teşekkür ederim. Nato genel sekreterinin görevleri nelerdir? nasıl seçilir

  10. yunus aras dedi ki:

    yararlı oldu

  11. mehmet dedi ki:

    gerçekten çok yararlı oldu çok teşekkür ediyorum…….

  12. gülşah ergün dedi ki:

    gayet güzel bilgiler var teşekkürler .

  13. traveller dedi ki:

    Daha derin bilgi isteyen arkadaslar kendileri birseyler olusturmaya calissalar keske… ne kadar guzel bir sekilde emek verilip hazirlanmis… ama bizim milletimize maalesef yaranilmaz… okumaya tövbeli olan bir milletiz fakat bu ayıbımızı sürekli eleştiren, sürekli olarak begenmeyen doyumsuz tarafımızla örtpas etmeye calisiyoruz… Her kim hazirladiysa ellerine emegine saglik… TEŞEKKÜRLER…

  14. rapkıolik dedi ki:

    EMEĞE SAYGI ARKADAŞLAR , HAZIRLAYAN ARKADAŞINDA ELLERİNE SAĞLIK…

  15. BURAK AKDENİZ dedi ki:

    İDARE EDER

  16. tutku demirkafa dedi ki:

    bide dipnot olsaymış süper olurmuş, bide çok uzun yaa

  17. sema dedi ki:

    çok saçma ve irenç

  18. selinay yıldırım dedi ki:

    mukkemmel bilgiler aldım

  19. fırat ÖZEK dedi ki:

    çok yararlı oldu teşekkürler

  20. marveaus dedi ki:

    faydalı olabildiysek ne mutlu bize.

  21. hilal bitik dedi ki:

    çok sağolun ya ÖdEWiMdEn 100 ALDIM ÇOK tSk

  22. Anonim dedi ki:

    ÇOK AYDINLATICI BİLGİLER VAR TEŞEKKÜRLER

  23. ens dedi ki:

    nato rusyaya karşı açılan birşeydir.

  24. buse tunca dedi ki:

    ya şaka yaptım ben çok güzel olmuş aslında rasimler falan

  25. bosna güzeli dedi ki:

    çok güzel bilgiler tşk. kim hazırladıysa. evet dip notlar olsaydı daha iyi olurdu ama yienede yardımcı oldu. =)))

  26. gamze özcelik dedi ki:

    BeNcE cOk GüZeLdİ 100 AlDıM öDeViMdEn SaG oLaSıIz!!!

  27. gamze özcelik dedi ki:

    BeNcE cOk GüZeLdİ 100 AlDıM öDeViMdEn SaG oLaSıIz!!!

  28. kesim gücü dedi ki:

    güzeldddddddiiiiiii

  29. SaNeMmMmMm dedi ki:

    allah ragzı olsun 1000

    almasamgda 100 aldıgm yagniiiii

  30. zynl dedi ki:

    bence anlatılanlar başta doğruda şu anki varlığı hakında yanlış düşünüyorsunuız

  31. hüseyin polat dedi ki:

    bence anlatılanlar çok karışık daha anlaşılır şekilde anlatıla bilirdi!yine de teşekkürler az da olsa bilgi sahibi oldum!!

  32. Ömer BADAK dedi ki:

    Öncelikle bu bilgi akışını bizlerle paylaştığınız için tşkler bu bilgilerle yetinemeyen arkadaşlara tavsiyem sadece yazılanlarla sınırlı kalmayıp yorum yaparakta bu bilgilerden gayet net ve açık sonuçlar çıkara bilirler.

  33. şebnem dedi ki:

    askerlik sınavlarına da çıkıyor ve gırecektım bu için gırdım sıtenıne yardımcı oldunuz teşekür ederım

  34. süleyman yetiş dedi ki:

    biraz daha geniş kapsamlı olsaidi daha iyi olurdu diye düşünüyorum.

  35. burak yiğiter dedi ki:

    bu nato yu nerden okuyoz arkadaşlar

  36. muhammet dedi ki:

    yararlı 🙂

  37. İBRAHİM BÜYÜKDAĞ dedi ki:

    ÇOK AMA ÇOK YARALI OLMUŞ GECEKTEN

  38. nurhan dedi ki:

    hiç bir bilgi yok bende bilgilendirici bir şey sanmıştım

  39. nurhan dedi ki:

    şimdi yaralı oldu işte

  40. gülçin dedi ki:

    hiç guzel değil

  41. jhon terry dedi ki:

    çok kısa pek yararlı değil

  42. simge dedi ki:

    uğur sana aşığım…!!!

  43. abuziddin dedi ki:

    eh işte guzll

  44. kübra dedi ki:

    yetersiz olmuş daha derin anlatabilirdiniz……….

  45. seliş şim dedi ki:

    çok tşkler ödevime çooooooook yardımcı oldu

  46. SEDA ÜNGÖR dedi ki:

    BU SİTEDE HİÇBİR ŞEY YOK İYİ GÜNLER DİLEMİYORUM

  47. ırmak gün dedi ki:

    biraz dha derin bilgi verebilirmisiniz yıllık ödevim varda

  48. ezgi bol dedi ki:

    benim de yıllık ödevim var yardımcı olursanız çok büyük iyilik yapmış olursursunuz

  49. neslihan birkan dedi ki:

    sağlun çoooooook yardımcı oldun unuz teşekkür ederim

  50. neslihan birkan dedi ki:

    Yorumunuz onay bekliyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Genel