Yaz aylarının korkulu rüyasıdır aşırı terleme ve sonrasında gelen ter kokusu. Özellikle toplum içinde ter kokusu hoş karşılanmadığı gibi kişinin kendisini de olumsuz etkilemektedir. Ter kokusu ve aşırı terle mücadele için önce neden terlediğimizi anlamalı ve nasıl daha az terleyeceğimizin yollarını uygulamalıyız. Yazımızda bu konu ile ilgili gerekli bilgilere ulaşabileceksiniz.

Ter aslinda salgilandiginda renksiz ve kokusuzdur. Fakat, bakteriler koltukalti gibi sicak ve nemli ortamlarda hizla çogalarak bu salginin kötü kokmasina neden olur. Erişkin bir kişide ter bezi sayısı toplam 2 – 5 milyon arasında değişir. Bunların yaklaşık 3 milyonu kokusuz, berrak bir sıvı salgılayan ter bezleridir. Berrak ter salgılayan bezlerin çoğu ayakların tabanı, eller ve yüz bölgesinde bulunur. Koyu kıvamlı ve kokulu ter salgılayan ter bezleri ise koltuk altı ve genital bölge gibi belirli yerlerde bulunur. Koltuk altlarında berrak ve kıvamlı ter salgılayan ter bezi sayıları eşit olmasına karşın, diğer bölgelerde berrak ter salgılayan ter bezi sayısı on kat fazladır. Terlemenin temel fonksiyonu vücut sıcaklığının ayarlanmasıdır. Berrak ter salgılayan ter bezlerinden salgılanan sıvı (ter) buharlaşma yoluyla uçarak vücudun soğutulmasına yardım eder. Vücut ısısı beynin hipotalamus bölgesindeki ısı düzenleme merkezi tarafından kontrol edilir. Bu işlem berrak ter salgılayan ter bezlerinden ter atılması ve cildin kan akımı düzenlenmesiyle yapılır. Bu merkez sadece vücut sıcaklığına duyarlı değildir. Duygusal ve fiziksel aktiviteler, hormonlar ve içsel ısıyı artıran maddeler de ısı düzenleme merkezini etkilerler. Eller ve ayaklardaki ter bezleri birincil olarak duygusal uyarılarla (stres, heyecan, kaygı, sinirlenme) çalışmasına karşılık, koltuk altı ter bezleri hem duygusal hem de ısı düzenleme uyarılarıyla çalışır. Beynin ısı düzenleme merkezinden çıkan uyarılar; otonom (istemsiz) sinir sisteminin bir bölümü olan sempatik sinir sistemi tarafından derideki ter bezlerine iletilir ve ter salgılanır. Berrak ve kıvamlı ter salgılayan her iki tür ter bezleri de sempatik sinir sistemi tarafından uyarılır.

Ter sıvısı vücuttan salgılandığı anda asidik karakterdedir ve kokusuzdur. Bu asidik madde zaman, sıcaklık ve mikroorganizmal faaliyet sonucu bazik karakterde olan amonyaka dönüşür. Ter kokusu da bu bazik maddeden kaynaklanmaktadır.

Neden terliyoruz?

Genellikle ortam sicakliginin yükseldigi, dans, spor gibi fiziksel aktiviteler sirasinda terleriz. Bu sekilde vücut isimizi sabit tutmus oluruz. Zatenin bunun için vücuda yayilmis en az 2 milyon ter bezi görev yapmaktadir. Fiziksel aktiviteler disinda da heyecan, korku, utanma ve sikilma gibi pek çok olay, fizyolojik bir neden olmadigi halde bizi terletir.

Vücut isisi dis sicakliklar veya gerilim yüzünden artis gösterdiginde kan dolasimi hizlanir. Böylece, ter bezlerinin aktif hale geldigi vücudun üst kismina dogru bir sicaklik akimi baslar. Deri üzerinde olusan ter bu durumda hemen buharlasip, deriyi sogutur. Bu sayede insan bir gün içinde kendini fazla yormadan iki litreye kadar su kaybeder. Terlemenin ikinci önemli fonksiyonu ise vücuttaki zehirli maddelerin disari atilmasidir. Bu nedenle saunalara sik sik gidilmesi önerilir.

Ayni kosullarda terleme orani kisiden kisiye göre de degisebilir. Ortalama olarak bir insan günde 0.5 ile 1 litre arasi terler.

Terlemeye Karşı Alınacak Basit Önlemler:

• Yaşam şekli değişikliği: Tuz ve baharatı azaltmak, pamuklu kıyafetler giymek.
• Topikal artiperspirant metal tozları: Sık uygulama gerektirir ve ciltte iritasyon yaratabilir.
• Sistemik antikolinerjik ilaçlar: Kabızlık, görme bulanıklığı gibi yan etkilerinden dolayı sınırlı kullanımı vardır.
• İontoforez: Haftada 2 ya da daha fazla tedavi gerekmektedir. El ve ayak tabanında kullanılabilir.
• Cerrahi yöntem (endoskopik sympatektomi): Primer Hiperhidroz hastalarda sonda gelen tedavi seçeneğidir, Genel anestezi gerektirir. Axiller hiperhidroz, palmar hiperhidroz (el terlemesi) için bir seçenektir. Ciltte skar bırakır.
• Botox yöntemi: Etkisi ilk hafta görülmeye başlar ve 4 – 7 ay sürer. Önemli bir yan etkisi yoktur. Güvenli bir yöntemdir. Yan etki olarak küçük geçici hematomlar, kollarda güçsüzlük olabilir.